Trung tâm giáo dục kỹ năng sống: Điều kiện thành lập, thủ tục cấp phép và rủi ro pháp lý liên quan

Hoạt động giáo dục kỹ năng sống đang trở thành một lĩnh vực được nhiều doanh nghiệp quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu đào tạo kỹ năng cho trẻ em, học sinh và người lao động ngày càng tăng. Tuy nhiên, về mặt pháp lý, đây không đơn thuần là hoạt động cung cấp dịch vụ đào tạo thông thường. Khi doanh nghiệp tổ chức hoạt động dưới mô hình “trung tâm giáo dục kỹ năng sống”, hoạt động này được đặt trong khuôn khổ pháp luật về giáo dục và chịu sự quản lý chuyên ngành của cơ quan giáo dục.

Vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý không chỉ là đăng ký ngành, nghề kinh doanh phù hợp mà quan trọng hơn là xác định đúng loại hình cơ sở giáo dục, điều kiện thành lập, điều kiện duy trì hoạt động và thủ tục xin phép trước khi tổ chức đào tạo.

Ảnh minh họa

1. Trung tâm giáo dục kỹ năng sống là một loại hình cơ sở giáo dục thường xuyên

Theo Luật Giáo dục 2019,cơ sở giáo dục thường xuyên bao gồm trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên, trung tâm học tập cộng đồng và trung tâm khác thực hiện nhiệm vụ giáo dục thường xuyên.

Cụ thể hóa quy định này, Khoản 3 Điều 39 Nghị định 360/2026/NĐ-CP quy định nhóm trung tâm khác thực hiện nhiệm vụ giáo dục thường xuyên bao gồm: trung tâm ngoại ngữ; trung tâm tin học; trung tâm ngoại ngữ, tin học; trung tâm ngôn ngữ và văn hóa; trung tâm giáo dục kỹ năng sống; trung tâm bồi dưỡng kiến thức; trung tâm nghệ thuật và các trung tâm thực hiện chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực nghề nghiệp.

Như vậy, theo quy định pháp luật về giáo dục, trung tâm giáo dục kỹ năng sống thuộc nhóm cơ sở giáo dục thường xuyên, cụ thể là nhóm trung tâm khác thực hiện nhiệm vụ giáo dục thường xuyên, và chịu sự điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành về giáo dục.

Theo đó, doanh nghiệp có nhu cầu thành lập và hoạt động trung tâm giáo dục kỹ năng sống phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện và được cơ quan có thẩm quyền quyết định thành lập hoặc cho phép thành lập trung tâm theo quy định pháp luật chuyên ngành về giáo dục.

2. Doanh nghiệp phải đáp ứng những điều kiện nào để thành lập trung tâm?

Căn cứ Nghị định 360/2026/NĐ-CP việc thành lập hoặc cho phép thành lập trung tâm khác thực hiện nhiệm vụ giáo dục thường xuyên phải đáp ứng các yêu cầu chủ yếu về địa điểm, cơ sở vật chất, chương trình, tài liệu và đội ngũ nhân sự.

Thứ nhất, về địa điểm và cơ sở vật chất.

Trung tâm phải có địa điểm, cơ sở vật chất, phòng học, phòng chức năng, thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu của các chương trình giáo dục thực hiện tại trung tâm theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Thứ hai, về chương trình và tài liệu giáo dục.

Trung tâm phải có tài liệu giảng dạy và học tập đáp ứng yêu cầu của các chương trình giáo dục thực hiện tại trung tâm theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Mặc dù pháp luật không quy định chi tiết nội dung bắt buộc trong chương trình, tài liệu giảng dạy đối với trung tâm giáo dục kỹ năng sống, đây vẫn là nội dung doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ khi xây dựng hồ sơ. Việc xác định rõ đối tượng học viên, độ tuổi, mục tiêu, nội dung và phương pháp đào tạo trong chương trình giảng dạy là cơ sở để xác định tương ứng yêu cầu về cơ sở vật chất, thiết bị, giáo viên và tài liệu giảng dạy.

Thứ ba, về đội ngũ nhân sự.

Trung tâm phải có đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và người lao động đủ về số lượng và đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm để tổ chức thực hiện các chương trình giáo dục tại trung tâm theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Ngoài ra, trước đây Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 04/2014/TT-BGDĐT quy định về quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống và hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa. Thông tư hiện vẫn còn hiệu lực và quy định các điều kiện liên quan đến cơ sở vật chất, giáo viên, báo cáo viên, huấn luyện viên, giáo trình và tài liệu phục vụ hoạt động giáo dục này, cụ thể như sau:

• Phòng học, phòng chức năng phải bảo đảm đủ ánh sáng và các yêu cầu về vệ sinh trường học; thiết bị dạy học phải an toàn, phù hợp với nội dung dạy học, hoạt động giáo dục và tâm lý lứa tuổi của người học.
• Giáo viên, báo cáo viên, huấn luyện viên thực hiện hoạt động giáo dục kỹ năng sống, cần đáp ứng các yêu cầu về sức khỏe, phẩm chất đạo đức, tình trạng kỷ luật, trách nhiệm hình sự, nghiệp vụ sư phạm và hiểu biết về lĩnh vực kỹ năng sống hoặc hoạt động giáo dục có liên quan.
• Giáo trình, tài liệu sử dụng trong hoạt động giáo dục phải phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam và không trái quy định pháp luật; trường hợp sử dụng tài liệu tự lựa chọn hoặc tự xây dựng thì phải được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận theo quy định.

3. Thủ tục thành lập trung tâm: doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Về thẩm quyền cấp phép

Theo điểm a khoản 5 Điều 4 Nghị định 360/2026/NĐ-CP, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo có thẩm quyền quyết định thành lập hoặc cho phép thành lập trung tâm khác thực hiện nhiệm vụ giáo dục thường xuyên, bao gồm trung tâm giáo dục kỹ năng sống.

Về hồ sơ và trình tự thực hiện

Doanh nghiệp chuẩn bị 01 bộ hồ sơ, cơ bản gồm:

1. Văn bản đề nghị thành lập hoặc cho phép thành lập trung tâm;

2. Văn bản pháp lý chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở hoặc hợp đồng thuê địa điểm, cơ sở vật chất với thời hạn tối thiểu 03 năm;

3. Tài liệu thuyết minh số tiền, tài sản đã đầu tư hoặc cam kết đầu tư phù hợp với quy mô dự kiến hoạt động của trung tâm, gồm một hoặc một số giấy tờ sau đây, tùy theo hình thức góp vốn, nguồn vốn, loại tài sản góp vốn và tình trạng thực hiện góp vốn tại thời điểm nộp hồ sơ:

• Hợp đồng tín dụng, cam kết cấp tín dụng của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài để thực hiện đầu tư vào trung tâm;
• Văn bản xác nhận phong tỏa số tiền trong tài khoản thanh toán của nhà đầu tư;
• Chứng từ chuyển tiền, tài liệu đối với nguồn lực tài chính đã được bố trí hoặc đã thực hiện đầu tư;
• Chứng từ, hợp đồng, biên bản nghiệm thu, thanh toán hoặc tài liệu hợp pháp khác chứng minh giá trị vốn đã đầu tư xây dựng, mua sắm cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị;
• Tài liệu chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng hợp pháp đối với tài sản góp vốn kèm theo tài liệu xác định giá trị tài sản góp vốn theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp và pháp luật có liên quan, nếu góp vốn bằng tài sản.

Doanh nghiệp nộp hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia, VNeID, dịch vụ bưu chính hoặc trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của cơ quan tiếp nhận. Theo Điều 40 Nghị định 360/2026/NĐ-CP, thời hạn giải quyết là 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

4. Rủi ro pháp lý trong trường hợp thành lập và hoạt động trung tâm khi chưa được cấp phép

Trường hợp doanh nghiệp thành lập trung tâm khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép:

Theo Điều 5 Nghị định 04/2021/NĐ-CP, hành vi thành lập hoặc cho phép thành lập cơ sở giáo dục thường xuyên khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng đối với cơ sở giáo dục thường xuyên.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp vi phạm còn có thể phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả nhằm bảo đảm quyền lợi của người học. Cụ thể, doanh nghiệp phải chuyển người học sang cơ sở đủ điều kiện hoặc hủy quyết định trúng tuyển và hoàn trả khoản tiền đã thu trong trường hợp không thể chuyển người học.

Trường hợp doanh nghiệp tổ chức hoạt động giáo dục khi chưa được phép:

Theo khoản 5 Điều 6 Nghị định 04/2021/NĐ-CP, hành vi tổ chức hoạt động giáo dục hoặc thực hiện dịch vụ giáo dục khi chưa được cho phép hoạt động đối với cơ sở giáo dục thường xuyên có thể bị phạt từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng. Đồng thời, tương tự với hành vi thành lập trung tâm khi được cơ quan có thẩm quyền cho phép, doanh nghiệp có thể phải chuyển người học sang cơ sở đủ điều kiện hoặc hủy bỏ quyết định trúng tuyển và trả lại kinh phí đã thu nếu không thể chuyển.

Như vậy, về mặt quản trị rủi ro, doanh nghiệp không nên đồng nhất việc đăng ký ngành, nghề kinh doanh hoặc thành lập pháp nhân với việc được phép tổ chức hoạt động giáo dục. Đối với trung tâm giáo dục kỹ năng sống, doanh nghiệp cần hoàn tất thủ tục thành lập hoặc xin phép thành lập theo quy định pháp luật chuyên ngành về giáo dục trước khi tổ chức hoạt động. Việc tổ chức hoạt động khi chưa đáp ứng các điều kiện pháp lý tương ứng có thể dẫn đến các chế tài xử lý vi phạm theo quy định pháp luật.

5. Kết luận và kiến nghị

Để thành lập và tổ chức hoạt động trung tâm giáo dục kỹ năng sống, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật chuyên ngành về giáo dục, đặc biệt là các điều kiện về cơ sở vật chất, nhân sự, chương trình và tài liệu giảng dạy, đồng thời hoàn tất thủ tục thành lập hoặc xin phép thành lập tại cơ quan có thẩm quyền.

Việc không tuân thủ các điều kiện và thủ tục pháp lý có liên quan có thể dẫn đến nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc khắc phục hậu quả và phát sinh các nghĩa vụ tài chính liên quan; đồng thời ảnh hưởng đến khả năng tiếp tục tổ chức hoạt động của trung tâm.

Bài viết này được thực hiện bởi Vy Lê và được tham vấn ý kiến của Luật sư Ý Huỳnh.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không được xem là ý kiến tư vấn pháp lý cho bất kỳ trường hợp cụ thể nào. Các quy định pháp luật được dẫn chiếu trong bài viết có hiệu lực tại thời điểm đăng tải, nhưng có thể đã được sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hết hiệu lực tại thời điểm Bạn đọc quan tâm. Do đó, Chúng tôi khuyến nghị Bạn đọc nên tham khảo ý kiến của luật sư trước khi áp dụng.