Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam (VSIC): Những thay đổi mới theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg

Mã ngành nghề kinh doanh là một yếu tố then chốt trong việc thành lập và vận hành doanh nghiệp tại Việt Nam, giúp phân loại hoạt động kinh tế một cách khoa học, đảm bảo tuân thủ pháp luật. Việc nắm rõ quy định về hệ thống này không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn tối ưu hóa chiến lược phát triển. Ngày 29 tháng 09 năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 36/2025/QĐ-TTg về ban hành hệ thống ngành nghề kinh tế Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 15/11/2025, thay thế Quyết định 27/2018/QĐ-TTg. Vậy những thay đổi mới của hệ thống ngành kinh tế Việt Nam theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg là gì? Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây để tìm hiểu thêm nhé.

Ảnh minh họa

1. Thay đổi về hệ thống mã ngành kinh doanh Việt Nam

Căn cứ Phụ lục I Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, danh mục ngành kinh tế Việt Nam gồm 5 cấp:

– Ngành cấp 1 gồm 22 ngành được quy định theo bảng chữ cái lần lượt từ A đến V (tăng 1 mã ngành kinh doanh so với Quyết định 27/2018/QĐ-TTg).

– Ngành cấp 2 gồm 87 ngành được hình thành theo từng ngành cấp 1 tương ứng và mỗi ngành được đánh mã số bằng hai chữ số từ 01 đến 99 (giảm 1 mã ngành ngành kinh doanh so với Quyết định 27/2018/QĐ-TTg).

– Ngành cấp 3 gồm 259 ngành được hình thành theo từng ngành cấp 2 tương ứng và mỗi ngành được đánh mã số bằng ba chữ số từ 011 đến 990 (tăng 17 mã ngành kinh doanh so với Quyết định 27/2018/QĐ-TTg).

– Ngành cấp 4 gồm 495 ngành được hình thành theo từng ngành cấp 3 tương ứng và mỗi ngành được đánh mã số bằng bốn chữ số từ 0111 đến 9900 (tăng 9 mã ngành kinh doanh so với Quyết định 27/2018/QĐ-TTg).

– Ngành cấp 5 gồm 743 ngành được hình thành theo từng ngành cấp 4 tương ứng và mỗi ngành được đánh mã số bằng bốn chữ số từ 01110 đến 99000 (tăng 9 mã ngành kinh doanh so với Quyết định 27/2018/QĐ-TTg).

Lưu ý:

– Khi đăng ký kinh doanh, doanh nghiệp phải đăng ký bằng mã ngành cấp 4 (có 4 số), sau đó có thể ghi thêm mã ngành cấp 5 (nếu có) hoặc diễn giải chi tiết ngành nghề kinh doanh.

– Đối với các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp phải ghi rõ tên ngành nghề theo quy định tại các văn bản pháp luật chuyên ngành (ngoài việc ghi mã ngành).

2. Điểm mới về nội dung ngành

2.1. Đổi mới trong Phân loại Kinh tế số và Công nghệ

Một trong những động lực chính thúc đẩy việc ban hành Quyết định 36/2025/QĐ-TTg là nhu cầu phân loại và đo lường chính xác lĩnh vực kinh tế số. Trong những năm gần đây, các hoạt động như dịch vụ điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và công nghệ chuỗi khối đã phát triển mạnh mẽ, nhưng các mã ngành của Hệ thống ngành kinh tế năm 2018 không hoàn toàn phù hợp để nắm bắt hết giá trị gia tăng của chúng.

Quyết định 36/2025/QĐ-TTg đặt trọng tâm vào “Ngành kinh tế số”. Sự cập nhật này dự kiến diễn ra theo hai hướng chính:

1. Chi tiết hóa Ngành J (Thông tin và Truyền thông): Các hoạt động liên quan đến dịch vụ nền tảng số, lập trình máy tính, và xử lý dữ liệu sẽ được tinh chỉnh thông qua việc bổ sung hoặc phân tách các mã cấp 4 và cấp 5. Điều này cho phép phân biệt rõ ràng giữa các hoạt động viễn thông truyền thống và các dịch vụ công nghệ thông tin hiện đại.

2. Sử dụng Ngành V (Ngành mới): Nếu Ngành V được dành riêng cho các hoạt động sáng tạo, tri thức, hoặc kinh tế số tổng hợp, nó sẽ là nơi tập hợp các hoạt động công nghệ cao bị phân tán trước đây.

Các định nghĩa rõ ràng hơn trong Hệ thống ngành kinh tế năm 2025 về các hoạt động kinh tế số giúp các nhà thống kê phân tách rõ ràng các hoạt động truyền thống khỏi các hoạt động số hóa. Khả năng đo lường chính xác “kinh tế số” theo Hệ thống ngành kinh tế năm 2025 sẽ cung cấp nền tảng dữ liệu chuẩn xác hơn để Chính phú xây dựng các mục tiêu, chính sách và chiến lược phát triển kinh tế số quốc gia, từ đó hỗ trợ mạnh mẽ cho quá trình chuyển đổi số. 

2.2. Cập nhật đối với Ngành Dịch vụ Sáng tạo, Văn hóa và Chuyên môn

Nền kinh tế Việt Nam đang dịch chuyển mạnh mẽ sang khu vực dịch vụ chất lượng cao. Điều này đòi hỏi phải có mã ngành cụ thể hơn cho các hoạt động sáng tạo và chuyên môn.

Yêu cầu thay đổi mã ngành dịch vụ sáng tạo đã được ghi nhận, cho thấy sự điều chỉnh sẽ diễn ra ở một số ngành dịch vụ:

• Ngành M (Hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ): Hệ thống ngành kinh tế năm 2025 sẽ tăng chi tiết hóa các mã ngành liên quan đến Nghiên cứu và Phát triển, đặc biệt là công nghệ cao và các dịch vụ tư vấn chuyên sau.

• Ngành R (Nghệ thuật, vui chơi và giải trí): Hệ thống mới sẽ tinh chỉnh các mã ngành liên quan đến sản xuất và phân phối nội dung số, trò chơi điện tử, và các loại hình nghệ thuật ứng dụng khác, nhằm nắm bắt tốt hơn các hoạt động kinh tế sáng tạo dựa trên sở hữu trí tuệ.

• Dịch vụ Hỗ trợ Doanh nghiệp: Tăng cường chi tiết hóa các dịch vụ B2B chuyên môn cao (như tư vấn quán lý, dịch vụ pháp lý, kế toán) cũng là một xu hướng nhằm nâng cao chất lượng thống kê cho khu vực dịch vụ, vốn có tỷ trọng ngày càng lớn trong GDP.

2.3. Tinh chỉnh các Ngành Sản xuất và Nông nghiệp Truyền thống

Mặc dù trọng tâm là kinh tế mới, các ngành truyền thống vẫn được tinh chính để phản ánh xu hướng phát triển bền vững và công nghệ cao.

a. Ngành A (Nông nghiệp, Lâm nghiệp, Thủy sản)

Ngành A đã có cấu trúc chi tiết trong Hệ thống ngành kinh tế năm 2018, nhưng Quyết định 36/2025/QĐ-TTg tiếp tục tinh chỉnh để tích hợp các yếu tố về môi trường và công nghệ. Cụ thể, các hoạt động liên quan đến “hệ thống canh tác bền vững, di sản, cảnh quan, văn hóa trong nông nghiệp gắn với phát triển du lịch sinh thái” và việc “chủ động dự báo, phòng, chống thiên tai và sinh vật gây hại cây trồng; thích ứng với biến đổi khí hậu” sẽ được cụ thể hóa.

Việc tích hợp các yếu tố “thích ứng với biến đối khí hậu” vào các tiêu chí phân loại cho thấy Hệ thống ngành kinh tế năm 2025 không chỉ tập trung vào cấu trúc kinh tế đơn thuần mà còn đưa các nguyên tắc phát triển bền vững vào khuôn khổ thống kê. Điều này cho phép cơ quan quản lý theo dõi và đánh giá hiệu quả của các chương trình liên quan đến kinh tế xanh và ứng phó biến đổi khí hậu một cách có hệ thống.

b. Ngành C (Công nghiệp Chế biến, Chế tạo)

Ngành C, vốn là động lực tăng trưởng quan trọng, cũng cần được cập nhật để phù hợp với chiến lược phát triển công nghiệp hóa hiện đại. Sự tinh chỉnh sẽ tập trung vào:

– Phân loại rõ ràng hơn các ngành công nghiệp phụ trợ, vốn là yếu tố quan trọng trong việc tăng cường nội địa hóa chuỗi cung ứng.

– Tăng cường mã ngành cho các sản phẩm công nghiệp có giá trị gia tăng cao và ứng dụng công nghệ hiện đại.

3. Kết luận

Quyết định 36/2025/QĐ-TTg về Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam là bước cập nhật mang tính chiến lược, phản ánh sự chuyển đểi của nền kinh tế sang mô hình dựa trên tri thức, công nghệ và phát triển bền vững. Việc triển khai hiệu quả từ ngày 15/11/2025 sẽ giúp cải thiện khả năng thống kê và đánh giá chính xác giá trị gia tăng của các ngành kinh tế mới nổi, phục vụ tốt hơn công tác hoạch định chính sách vĩ mô.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không được xem là ý kiến tư vấn pháp lý cho bất kỳ trường hợp cụ thể nào. Các quy định pháp luật được dẫn chiếu trong bài viết có hiệu lực tại thời điểm đăng tải, nhưng có thể đã được sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hết hiệu lực tại thời điểm Bạn đọc quan tâm. Do đó, Chúng tôi khuyến nghị Bạn đọc nên tham khảo ý kiến của luật sư trước khi áp dụng.

Mọi thắc mắc hoặc nhu cầu tư vấn dịch vụ pháp lý có liên quan, Quý khách vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH CBI để được hỗ trợ.